SIÊU THỊ ẢO - XU HƯỚNG MỚI TRÊN THẾ GIỚI

Sự phát triển nhanh chóng của điện thoại thông minh (smartphone) đã và đang làm thay đổi tương lai của ngành bán lẻ, nhất là khi công nghệ thực tế ảo phát triển, những siêu thị ảo sẽ dần trở nên phổ biến để thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng.

Siêu thị ảo là gì?

Siêu thị ảo (tên Tiếng Anh: Virtual Market) là hình thức vận dụng thương mại điện tử vào lĩnh vực bán lẻ theo mô hình siêu thị, cung cấp những sản phẩm được tiêu chuẩn hóa cho người dùng. Cụ thể là người mua sẽ lựa chọn hàng hóa trên các catalog hoặc gian hàng ảo, dùng ứng dụng hỗ trợ mua sắm được cài đặt trên smartphone, quét qua mã QR Code in ngay cạnh sản phẩm. Ảnh sản phẩm sẽ hiện ra trên màn hình cho phép bạn lựa chọn số lượng cần mua, xác nhận đơn hàng và thanh toán trực tuyến hoặc bằng tiền mặt khi giao hàng (hàng hóa sẽ được giao tận tay bạn sau đó vài giờ).

                    

Hình thức này giúp tối ưu hóa quy trình mua hàng, chỉ mất vài phút là đã hoàn tất, nhanh chóng và vô cùng tiện lợi, thích hợp cho những người trẻ, giới văn phòng bận rộn, chị em nội trợ tất bật việc nhà... Chẳng hạn như đối với dân công sở có ít thời gian, họ có thể tranh thủ giờ nghỉ trưa để mua sắm nhanh những nhu yếu phẩm thiết yếu cho bản thân cũng như cho cả gia đình.

Siêu thị ảo tổ chức theo mô hình B2C (business to customer) trong thương mại điện tử, có 3 đối tác tham gia gồm người mua, người bán, trung gian thanh toán. Loại hình này áp dụng cho bất kỳ doanh nghiệp hay tổ chức nào bán các sản phẩm hoặc dịch vụ của họ cho khách hàng thông qua internet, phục vụ cho nhu cầu sử dụng của cá nhân người tiêu dùng.

Siêu thị “ảo”, mua hàng “thật” - Xu hướng mua sắm thời thượng trên thế giới

Theo báo cáo mới nhất của Công ty nghiên cứu thị trường và quảng bá toàn cầu - Nielsen về xu hướng mua hàng cho thấy, người tiêu dùng Việt ngày nay đã ít vào chợ truyền thống, thay vào đó họ đến các cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini, cửa hàng bán các sản phẩm chăm sóc cá nhân, cửa hàng thuốc tây hiện đại và cửa hàng tạp hóa thường xuyên hơn. Báo cáo đã chỉ ra rằng, số lượt người mua sắm tại các cửa hàng tiện lợi trong năm 2018 đã tăng gấp 4 lần so với năm 2010.

Lý giải cho con số này, ông Gaurang Kotak – Trưởng bộ phận Nghiên cứu hành vi người tiêu dùng Nielsen Việt Nam cho biết: “Có nhiều yếu tố thúc đẩy sự thay đổi này. Sự dễ dàng, kinh tế và mối quan tâm về sức khỏe và an khang có thể là những yếu tố ảnh hưởng chính đến hành vi của người mua hàng. Trước hết, khi người mua hàng ở thành thị có ít thời gian hơn, làm việc ở các thành phố đông đúc, phải đối mặt với tắc nghẽn giao thông và sống xa nơi làm việc, họ cần các giải pháp và sản phẩm tiện lợi có thể giúp cuộc sống dễ dàng hơn. Tiếp theo, với mối quan tâm lớn về nền kinh tế và sự ưu tiên hàng đầu cho việc tiết kiệm, người tiêu dùng đã tập trung hơn vào việc giảm thiểu lãng phí. Bằng cách thường xuyên mua ít mặt hàng hơn, chúng sẽ giảm số lượng sản phẩm dễ hư hỏng. Ngoài ra, thay vì phải trả tiền một lần để mua số lượng lớn, họ quản lý chi phí bằng cách thường xuyên chi tiêu với nhiều lần chi tiền ít lại. Cuối cùng, không có gì ngạc nhiên khi sức khỏe và sự an khang trở thành ưu tiên hàng đầu của người tiêu dùng ở Việt Nam, vì nó đã được đề cập như là yếu tố quan trọng trong vài năm nay. Do vậy, người mua hàng ngày nay có thể tìm thấy các sản phẩm chất lượng cao hoặc thương hiệu đáng tin cậy trong các loại hình cửa hàng này”.

Điều này cũng thúc đẩy việc các nhà bán lẻ phát triển siêu thị ảo, tạo ra xu hướng không tìm hàng tại cửa hàng truyền thống mà tất cả thông tin đều thông qua mạng internet. Một số nhà bán lẻ đang chuyển dịch theo hướng không còn người đi siêu thị mà thay thế bằng công cụ công nghệ hỗ trợ đặt hàng, trợ lý ảo, robot nhắc mua hàng…

Điển hình như tại Hàn Quốc, ngay tại trạm tàu điện ngầm Seolleung – Seoul cũng đã xuất hiện những tấm màn hình 3D lớn có hình ảnh đầy đủ của hàng trăm loại thực phẩm từ mì gói, trái cây, các loại đồ uống,... Đây là mô hình siêu thị ảo của chuỗi siêu thị Homeplus - chi nhánh của siêu thị Tesco (Anh Quốc). Người dùng chỉ cần tải ứng dụng hỗ trợ mua sắm của Homeplus về smartphone, trong khi chờ tàu họ chỉ cần thao tác rút điện thoại, đăng nhập vào ứng dụng là có thể kiểm soát mình mua gì và với số lượng như thế nào, y hệt như đi siêu thị. Đặc biệt, hệ thống mã vạch QR của từng mặt hàng (nằm ngay cạnh sản phẩm) giúp người dùng thao tác dễ hơn bao giờ hết, chỉ cần giơ điện thoại và quét, bạn đã có thứ mình muốn trong tích tắc. Thật dễ dàng! Khi họ về nhà thì mọi thứ đã được chuyển đến sẵn sàng trước cửa.

                    

Do vậy, thay vì phải đến nhiều cửa hàng để lựa chọn được những thứ mình cần, mua sắm qua gian hàng ảo sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian di chuyển cho người tiêu dùng, đó là chưa kể đến việc không phải mang vác, xách đồ lỉnh kỉnh.

Hay như tại trung tâm thương mại Lotte (Bundang, Seoul) cũng đã thử nghiệm thành công dịch vụ mua sắm bằng cách quét mã vạch sản phẩm rồi thanh toán qua thiết bị di động cầm tay. Phương thức thông minh này dựa trên nền tảng Smart Department Store, do Lotte hợp tác với SK Telecom. Theo đại diện của SK Telecom, thay vì mang theo những giỏ hàng, xe đẩy cồng kềnh khi mua sắm, người dùng sẽ được phát một máy quét - Shopper Scanner để đọc mã vạch trên sản phẩm, đưa chúng vào giỏ hàng ảo của mình và có thể điều chỉnh, kiểm tra các hạng mục trong giỏ thông qua ki-ốt trang bị màn hình cảm ứng cỡ lớn (Order Viewers) đặt vòng quanh cửa hàng.

Kết thúc quá trình chọn hàng, người dùng di chuyển tới quầy thanh toán thông minh (Smart Checkout) thay vì máy POS truyền thống, đặt thiết bị lên chiếc hộp tích hợp sẵn công nghệ NFC (Near Field Communication, tạm dịch là công nghệ giao tiếp tầm ngắn) xác nhận và thanh toán. Cuối cùng là ra về và hàng hóa sẽ được trao tới tận tay họ theo đúng ngày và giờ mong muốn. Ngoài ra, còn có rất nhiều tiện ích khác như thông báo nội dung khuyến mãi, Smart Closet - màn hình cảm ứng tương tác đặt tại các cột ở siêu thị, thể hiện những sản phẩm không được bày bán trên kệ hàng,...

"Chúng tôi đã chuyển đổi thành công cửa hàng bách hóa thông thường thành một địa điểm mua sắm thông minh với việc cung cấp những giá trị và kinh nghiệm mới và chưa từng có cho khách hàng. SK Telecom sẽ tiếp tục hợp tác với Lotte Department Store để phát triển mô hình mới thông qua các giải pháp mua sắm thông minh sáng tạo" - Ông Kim Young-joo - Phó chủ tịch Tập đoàn SK Telecom chia sẻ.

Nói về xu hướng phát triển của thị trường bán lẻ, nhiều dịch vụ khách hàng sẽ được “ảo hóa” bằng công nghệ mới cho phép nhà kinh doanh nhận biết khách hàng là ai, muốn gì, biết trước được nhu cầu, sẽ phục vụ một cách chu đáo hơn. Internet phát triển như vũ bão, tạo điều kiện cho việc mua sắm đa kênh, kèm với đó là xu hướng mua sắm không sử dụng tiền mặt. Chính vì thế, thời gian tới nhiều doanh nghiệp hứa hẹn mang đến những biến đổi trong công nghệ vận hành chuỗi ứng dụng hiệu quả công nghệ 4.0.